انتخاب ظرف پلاستیکی نامناسب میتواند خطرات جدی برای سلامتی به همراه داشته باشد. در این مقاله از جهان پلاستیک، قصد داریم به زبان ساده، انواع پلاستیک فود گرید (Food Grade) را معرفی کنیم و به شما آموزش دهیم که چگونه با خواندن کدهای بازیافت، بهترین و ایمنترین ظروف را برای خانه یا کسبوکار خود انتخاب کنید.
پلاستیکها بخش جداییناپذیری از زندگی روزمره ما هستند؛ از ظروف نگهداری غذا در یخچال گرفته تا بطریهای آب معدنی و ظروف بستهبندی صنعتی. اما آیا تا به حال به اعداد و مثلثهای کوچکی که کف ظروف پلاستیکی حک شدهاند دقت کردهاید؟ آیا میدانید کدام ظروف پلاستیکی برای گرم کردن غذا در مایکروویو ایمن هستند و کدام یک در مجاورت با حرارت، مواد سمی آزاد میکنند؟
پلاستیک فود گرید (Food Grade) چیست؟
اصطلاح پلاستیک فود گرید (Food Grade) به موادی اطلاق میشود که از نظر شیمیایی برای تماس مستقیم با مواد غذایی کاملاً ایمن هستند. پلاستیک فود گرید به گونهای تولید میشوند که در مواجهه با اسیدهای موجود در غذا، چربیها، و تغییرات دمایی، هیچگونه ماده شیمیایی مضر یا مونومری به داخل غذا نشت ندهند (فرآیندی که به آن Migration یا مهاجرت شیمیایی میگویند).
برای اینکه یک ظرف پلاستیکی تاییدیه فود گرید دریافت کند، باید استانداردهای سختگیرانه سازمانهای جهانی مانند FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) و استانداردهای ملی سلامت را پاس کند. محصولات تولید شده در جهان پلاستیک با رعایت بالاترین استانداردهای بهداشتی، خیال شما را از بابت نگهداری ایمن مواد غذایی راحت میکنند.
راهنمای خواندن کدهای بازیافت ظروف پلاستیکی (اعداد 111 تا 777)
کف تمام ظروف پلاستیکی استاندارد و پلاستیک فود گرید ، یک مثلث متشکل از سه فلش (نماد بازیافت) وجود دارد که داخل آن عددی بین 111 تا 777 نوشته شده است. این اعداد، نوع رزین و مواد اولیه به کار رفته در ساخت پلاستیک را مشخص میکنند و کلید اصلی برای تشخیص ایمنی ظرف هستند.
کد 111: پلاستیک PET یا PETE (پلی اتیلن ترفتالات)
موارد مصرف: بطریهای آب معدنی، نوشابه، ظروف یکبار مصرف سس و روغن مایع.
میزان ایمنی برای غذا: ایمن برای استفاده تکبار.
هشدار: این پلاستیکها فقط برای یک بار استفاده طراحی شدهاند. شستشو و استفاده مجدد از بطریهای آب معدنی (به ویژه در فریزر یا جای گرم) باعث رشد باکتری در منافذ ریز آن و همچنین آزادسازی مواد شیمیایی در آب میشود. به هیچ وجه نباید در معرض گرما قرار گیرند.
کد 222: پلاستیک HDPE (پلی اتیلن با چگالی بالا)
موارد مصرف: بطریهای شیر، ظروف مواد شوینده، گالنهای روغن، سطلهای زباله و اسباببازیها.
میزان ایمنی برای غذا: بسیار عالی و کاملاً ایمن.
ویژگیها: پلاستیک HDPE یکی از ایمنترین انواع برای تماس با مواد غذایی است. مقاومت بالایی در برابر ضربه و مواد شیمیایی دارد و به راحتی بازیافت میشود. هیچگونه ماده شیمیایی مضری به غذا منتقل نمیکند.
کد 333: پلاستیک PVC (پلی وینیل کلراید)
موارد مصرف: لولهکشی ساختمان، روکش سیم، برخی از سفرههای پلاستیکی و روکشهای بستهبندی شفاف گوشت در گذشته.
میزان ایمنی برای غذا: بسیار خطرناک (غیر فود گرید).
هشدار: پیویسی حاوی موادی مانند فتالاتها و دیوکسین است که به شدت برای سلامتی انسان و محیط زیست مضر هستند. هرگز نباید برای نگهداری یا پخت مواد غذایی از پلاستیکهای کد 333 استفاده کنید.
کد 444: پلاستیک LDPE (پلی اتیلن با چگالی پایین)
موارد مصرف: کیسههای فریزر، نایلونهای خرید، بطریهای فشاری (مانند ظرف سس خردل) و روکشهای بسته بندی.
میزان ایمنی برای غذا: ایمن و فود گرید.
ویژگیها: این پلاستیک بسیار منعطف است و مواد سمی در غذا آزاد نمیکند. اگرچه برای نگهداری مواد غذایی ایمن است، اما معمولاً برای ظروف سخت استفاده نمیشود.
کد 555: پلاستیک PP (پلی پروپیلن) – پادشاه ظروف آشپزخانه!
موارد مصرف: ظروف نگهداری غذا (پلاستیکهای دردار فریزر و ماکروویو)، بطریهای شربت دارویی، نی نوشیدنی، ظروف ماست.
میزان ایمنی برای غذا: فوقالعاده ایمن و پلاستیک فود گرید است (بهترین انتخاب).
ویژگیها: پلاستیک شماره 555 تحمل حرارتی بسیار بالایی دارد و در برابر اسیدها و چربیها مقاوم است. اگر به دنبال ظروفی هستید که بتوانید آنها را با خیال راحت در مایکروویو قرار دهید یا در ماشین ظرفشویی بشویید، حتماً ظروفی را بخرید که کد 555 زیر آنها حک شده باشد. اکثر ظروف آشپزخانه باکیفیت در جهان پلاستیک از این متریال ساخته میشوند.
کد 666: پلاستیک PS (پلی استایرن)
موارد مصرف: ظروف یکبار مصرف فومی، لیوانهای کاغذی قهوه (لایه داخلی)، ظروف بیرونبر رستورانها.
میزان ایمنی برای غذا: خطرناک در مواجهه با حرارت.
هشدار: پلی استایرن در مواجهه با غذاها و نوشیدنیهای داغ (مانند چای داغ در لیوان یکبار مصرف شفاف یا فومی) مادهای سمی به نام استایرن آزاد میکند که سرطانزا است. استفاده از این ظروف باید به حداقل برسد و هرگز نباید در مایکروویو قرار گیرند.
کد 777: پلاستیکهای متفرقه (Other) و پلی کربنات
موارد مصرف: بطریهای بزرگ آبسردکن، برخی شیشهشیرهای نوزاد قدیمی، ظروف ترکیبی.
میزان ایمنی برای غذا: متغیر (نیاز به احتیاط دارد).
هشدار: کد 777 به معنای ترکیب چند پلاستیک یا پلاستیکهای جدید است. خطر اصلی در این گروه وجود BPA (بیسفنول آ) در برخی پلی کربناتهاست. هنگام خرید ظروف کد 777، حتماً دقت کنید که برچسب BPA Free روی آنها درج شده باشد.
بیسفنول آ (BPA) چیست و چرا BPA Free بودن مهم است؟
بیسفنول آ یک ترکیب شیمیایی صنعتی است که برای سخت کردن پلاستیکها استفاده میشود. تحقیقات پزشکی نشان دادهاند که BPA میتواند به داخل غذا یا نوشیدنی نفوذ کرده و با ایجاد اختلال در سیستم غدد درونریز بدن، مشکلاتی مانند ناباروری، بلوغ زودرس و حتی برخی سرطانها را ایجاد کند.
همیشه سعی کنید از ظروف پلاستیکی استفاده کنید که عبارت BPA Free (فاقد بی پی ای) روی آنها درج شده باشد و همانند پلاستیک فود گرید ایمن هستند. این موضوع به ویژه برای شیشه شیر نوزادان و قمقمههای آب کودکان از اهمیت حیاتی برخوردار است.
کدام ظروف پلاستیکی برای مایکروویو و فریزر مناسب هستند؟
یکی از بزرگترین اشتباهات رایج، قرار دادن ظروف نامناسب در مایکروویو است. حرارت بالا باعث میشود پیوند مولکولی پلاستیکهای نامرغوب شکسته شده و مواد نفتی وارد غذای شما شود.
برای مایکروویو: فقط و فقط از ظروفی استفاده کنید که کد بازیافت 555 (PP) دارند و نماد مایکروویو (شکل امواج یا دستگاه مایکروویو) روی آنها حک شده است.
برای فریزر: ظروف دارای کد 222 (HDPE) و کد 555 (PP) به دلیل مقاومت در برابر شکنندگی و عدم واکنش در دماهای زیر صفر، بهترین گزینهها برای فریز کردن گوشت، سبزیجات و غذاهای پخته هستند.
راهنمای خرید ظروف پلاستیکی سالم و بهداشتی از جهان پلاستیک
هنگام خرید محصولات پلاستیکی، زیبایی ظاهری نباید تنها معیار شما باشد. در جهان پلاستیک، ما به سلامت مشتریان خود اهمیت میدهیم. برای خرید هوشمندانه به این نکات توجه کنید:
بررسی علائم کف ظرف: به دنبال اعداد 222، 444 و مخصوصاً 555 باشید.
بوی پلاستیک: پلاستیک فود گرید و باکیفیت نباید بوی تند مواد شیمیایی یا بازیافتی بدهند.
شفافیت و رنگ: در ظروف بیکیفیت معمولاً رگههای رنگی ناهمگون یا حبابهای ریز دیده میشود. محصولات باکیفیت جهان پلاستیک دارای رنگهای شفاف، زنده و بافتی یکدست هستند.
توجه به نمادها: علاوه بر کد بازیافت، به دنبال نماد “گیلاس و چنگال” (به معنای ایمن برای تماس با غذا) و نماد ماشین ظرفشویی باشید.
نتیجهگیری
انتخاب ظروف پلاستیکی مناسب، سرمایهگذاری برای حفظ سلامت خانواده است. پلاستیکها به خودی خود خطرناک نیستند، بلکه استفاده نادرست از آنهاست که مشکلساز میشود. با شناخت کدهای ۱ تا ۷ و انتخاب پلاستیک فود گرید (به ویژه کد ۵)، میتوانید با خیالی آسوده از مزایای سبکی، تنوع و قیمت مناسب ظروف پلاستیکی بهرهمند شوید.
برای مشاهده و خرید انواع ظروف پلاستیکی ایمن و پلاستیک فود گرید ، استاندارد و باکیفیت، میتوانید به بخش فروشگاه سایت جهان پلاستیک مراجعه کرده و محصولاتی با بالاترین استانداردهای روز دنیا را تهیه کنید.
